Hazır yazılım mı, özel yazılım mı? Karar verirken bakmanız gerekenler
Web projenize başlarken ilk soru çoğu zaman budur. Bütçe, süre, işinizin ne kadar standart olduğu ve uzun vadeli bakım açısından iki yolu karşılaştırdık.
Bu yazıda 8 başlık
Bir web projesine başlarken ilk karar, yazılımı sıfırdan mı yaptıracağınız yoksa hazır bir yazılımla mı başlayacağınızdır. İki yolun da yeri var; doğru seçim işinizin ne kadar standart olduğuna, bütçenize ve ne kadar beklemeye hazır olduğunuza bağlı. Bu yazıda kararı kolaylaştıracak soruları sırayla ele alıyoruz.
Önce iş sürecinize bakın
Bir otelin rezervasyon alması, bir emlak ofisinin portföyünü yayımlaması ya da bir mağazanın online satış yapması büyük ölçüde benzer adımlardan oluşur. Bu tür işlerde ihtiyaçların büyük kısmı ortaktır ve hazır yazılımlar bu ortak kısmı yıllar içinde çok sayıda kullanıcının geri bildirimiyle olgunlaştırmıştır.
Süreciniz sektörünüzdeki diğer işletmelerden belirgin şekilde farklıysa durum değişir. Örneğin üretim planlamanız siparişlerinize doğrudan bağlıysa ya da fiyatlandırmanız müşteri bazında karmaşık kurallar içeriyorsa hazır bir yazılımı bu kurallara uydurmak, sıfırdan yazmaktan daha zahmetli olabilir.
Süre ve bütçe
Hazır yazılımın en belirgin avantajı zamandır. Yazılımı satın aldığınız gün indirir, birkaç gün içinde içeriklerinizi girip yayına çıkarsınız. Özel yazılımda ise analiz, tasarım, geliştirme ve test aşamaları birkaç haftadan birkaç aya kadar sürer.
Maliyet farkı da benzer ölçektedir. Özel yazılımda bir ekibin aylarca çalıştığı saatlerin bedelini ödersiniz; hazır yazılımda bu geliştirme maliyeti çok sayıda kullanıcı arasında paylaşılmış olur. Bu yüzden hazır bir yazılımın satın alma bedeli, aynı kapsamdaki özel geliştirmenin genellikle küçük bir kısmıdır.
Bakım ve güncelleme kimde?
Yazılımın yayına çıkması işin başlangıcıdır. PHP'nin yeni sürümleri, ödeme kuruluşlarının değişen arayüzleri, tarayıcı güncellemeleri ve güvenlik açıkları yazılımın düzenli bakım görmesini gerektirir.
- Hazır yazılımda bu bakım ürünün geliştiricisi tarafından yapılır ve güncelleme süreniz boyunca yeni sürümler olarak size ulaşır.
- Özel yazılımda bakımı yazılımı geliştiren ekiple ayrıca anlaşmanız gerekir. Ekip dağılırsa ya da başka işlere geçerse kodu tanıyan kimse kalmayabilir.
Esneklik: kaynak kod açık mı?
Hazır yazılım denince akla çoğu zaman değiştirilemeyen bir paket gelir. Oysa kaynak kodu şifresiz teslim edilen bir yazılımı kendi ihtiyacınıza göre değiştirebilir, eksik kalan özellikleri sonradan ekletebilirsiniz. Satın almadan önce şunları sorun:
- Kaynak kod şifresiz mi teslim ediliyor?
- Yaptığım değişiklikler güncellemelerde korunabiliyor mu?
- Geliştiricisi özel modül talebi kabul ediyor mu?
Canlı demoyu bir müşteri gibi kullanın
Hazır yazılımın en büyük avantajı, satın almadan önce çalışır hâlini görebilmenizdir. Demoyu yalnızca gezmeyin; bir müşterinizin yapacağı işlemi baştan sona deneyin. Bir rezervasyon yapın, bir ilan verin, sepete ürün ekleyip ödeme adımına kadar gidin. Ardından yönetim paneline geçip aynı kaydı oradan yönetin. Bu yarım saatlik deneme, özellik listelerini okumaktan çok daha fazlasını anlatır.
Karma bir yol da mümkün
Pek çok işletme için en verimli seçenek ikisinin arasındadır: işin ortak kısmını hazır yazılımla hızlıca yayına almak, size özel kısmı ise sonradan modül olarak geliştirmek. Böylece ilk günden satış yapmaya başlar, özel geliştirme bütçenizi yalnızca gerçekten fark yaratacak özelliklere ayırırsınız.
Toplam maliyeti birlikte hesaplayın
Karşılaştırma yaparken yalnızca ilk ödemeye bakmak yanıltıcı olur. Üç yıllık bir dönem için şu kalemleri yan yana koyun: satın alma ya da geliştirme bedeli, kurulum ve uyarlama, hosting, bakım ücreti ve sonradan eklenecek özellikler. Hazır yazılımda bu kalemlerin çoğu baştan bellidir; özel yazılımda ise bakım ve yeni geliştirme maliyeti işin seyrine göre değişir.
Bir de görünmeyen maliyet var: zaman. Yayına çıkmayı üç ay geciktirmek, o üç ayda yapamadığınız satışlar ve kaçırdığınız müşteriler demektir. Özellikle mevsimsel çalışan otel, villa ya da tekne işletmeleri için sezon başını kaçırmak, yazılım bedelinden çok daha pahalıya gelebilir.
Kısa bir kontrol listesi
- İhtiyaçlarımın ne kadarı sektördeki diğer işletmelerle ortak?
- Yayına çıkmak için ne kadar bekleyebilirim?
- Yazılımın bakımını ve güncellemesini kim yapacak?
- Kaynak koda erişimim olacak mı?
- Demoyu kendi iş akışımla denedim mi?
Bu sorulara verdiğiniz yanıtlar çoğu zaman kararı kendiliğinden netleştirir. Kararsız kaldığınız noktada bizimle iletişime geçebilirsiniz; ihtiyacınızı dinleyip hangi yolun daha uygun olduğunu açıkça söyleriz.
